The Voynich Manuscript: A 600-year-old book no one can read
More than a century after Wilfrid Voynich brought the book to the antiquarian book market, the writing system in the manuscript remains undeciphered by any method accepted by experts.Beine ..
- 14/09/2026
- 5,144
Cahokia: vì sao đô thị lớn nhất Bắc Mỹ cổ đại suy tàn?
Khoảng năm 1100, Cahokia có quảng trường rộng, hàng chục gò đất, khu dân cư và dân số có thể ngang nhiều đô thị châu Âu cùng thời. Vài thế kỷ sau trung tâm này thưa vắng, nhưng gọi cư dân ..
- 26/08/2026
- 126
Ubar dưới cát Oman: thành phố mất tích hay trạm dừng Shisr trên đường hương liệu?
Đầu thập niên 1990, ảnh radar và ảnh vệ tinh giúp lần theo những tuyến lữ hành cổ hội tụ gần Shisr ở Oman. Truyền thông nhanh chóng gọi phát hiện này là Ubar—“Atlantis của cát”—nhưng quy m ..
- 30/08/2026
- 122
Helike: thành phố Hy Lạp biến mất sau động đất năm 373 TCN
Helike từng nổi tiếng đến mức các tác giả cổ kể rằng tàn tích của nó còn nhìn thấy dưới nước. Khi tìm kiếm hiện đại bắt đầu, bất ngờ lớn nhất là thành phố không nằm ngoài biển hiện nay mà ..
- 31/08/2026
- 123
Thonis–Heracleion: thương cảng Ai Cập được tìm lại dưới vịnh Aboukir
Trong nhiều thế kỷ, Thonis của văn bản Ai Cập và Heracleion trong nguồn Hy Lạp từng bị xem là hai nơi khác nhau. Những tấm bia và phế tích dưới vịnh Aboukir cho thấy đó là hai tên của cùng ..
- 01/09/2026
- 128
El Dorado: từ nghi lễ phủ vàng của người Muisca đến giấc mơ thành phố vàng
El Dorado ban đầu gần với hình ảnh một con người được phủ bụi vàng trong nghi lễ kế vị hơn là một đô thị xây hoàn toàn bằng vàng. Qua lời kể của người chinh phục, mục tiêu ấy dần biến thàn ..
- 03/09/2026
- 126
Mật mã D'Agapeyeff: câu đố mà chính tác giả cũng không giải lại được
Chuỗi 395 chữ số ở cuối một cuốn sách nhập môn mật mã năm 1939 đã sống lâu hơn chính lời giải của tác giả, và có thể chứa cả lỗi khiến bài toán không còn nghiệm sạch. Alexander D'Agapeyeff ..
- 05/09/2026
- 128
Mật mã Dorabella của nhà soạn nhạc Edward Elgar
Năm 1897, Edward Elgar gửi Dora Penny một mảnh giấy gồm những dấu bán nguyệt xoay theo nhiều hướng. Hơn một thế kỷ sau, chưa bản giải nào được chấp nhận rộng rãi. Mảnh mật mã đi kèm một bứ ..
- 06/09/2026
- 128
Dòng chữ Shugborough và tám chữ cái khiến giới giải mã tranh luận
Bên dưới một phù điêu tại điền trang Shugborough là chuỗi chữ ngắn thường được chép thành DOUOSVAVVM, đủ gợi tò mò nhưng quá ngắn để kiểm chứng một lời giải duy nhất. Dòng chữ nằm trên She ..
- 08/09/2026
- 125
Rohonc Codex: bản thảo kỳ lạ với hàng trăm ký hiệu chưa rõ nguồn gốc
Một cuốn sách minh họa được chuyển vào thư viện Viện Hàn lâm Khoa học Hungary năm 1838 chứa hệ ký hiệu dày đặc, chưa xác định được tác giả, ngôn ngữ hay hướng đọc. Rohonc Codex mang tên th ..
- 09/09/2026
- 173
Chữ viết lưu vực sông Ấn và bí mật nền văn minh Harappa
Hàng nghìn con dấu và thẻ nhỏ mang ký hiệu của văn minh Harappa đã được tìm thấy, nhưng những chuỗi chữ quá ngắn khiến việc nhận diện ngôn ngữ trở nên đặc biệt khó. Văn minh lưu vực sông Ấ ..
- 10/09/2026
- 146
Rongorongo: thông điệp chưa được giải mã của đảo Phục Sinh
Trên một số ít bảng gỗ Rapa Nui còn tồn tại là những hàng hình người, chim và vật thể được đọc theo cách xoay bảng đặc biệt, nhưng ý nghĩa tổng thể vẫn thất truyền. Các bảng rongorongo đượ ..
- 11/09/2026
- 136
Linear A: chữ viết thất truyền trên đảo Crete
Linear B đã được đọc là tiếng Hy Lạp Mycenae, còn hệ chữ tiền nhiệm Linear A vẫn giữ kín ngôn ngữ của người Minoan. Linear A xuất hiện trên bảng đất sét, bình và đồ vật tại Crete cùng nhiề ..
- 12/09/2026
- 146
Đĩa Phaistos và 241 ký hiệu bí ẩn của nền văn minh Minoan
Một đĩa đất sét nhỏ tìm thấy tại cung điện Phaistos mang 241 dấu được đóng theo đường xoắn ốc, nhưng văn bản quá ngắn và gần như không có tài liệu đối chiếu. Nhà khảo cổ Luigi Pernier phát ..
- 13/09/2026
- 145
Bản thảo Voynich: cuốn sách 600 năm chưa ai đọc được
Hơn một thế kỷ sau khi Wilfrid Voynich đưa cuốn sách ra thị trường sách cổ, hệ chữ trong bản thảo vẫn chưa có cách đọc được giới chuyên môn chấp nhận. Beinecke MS 408 hiện được lưu giữ tại ..
- 14/09/2026
- 146
Vệ sinh bàn phím và màn hình mà không làm hỏng thiết bị
Tắt nguồn, dùng ít ẩm và đúng vật liệu giúp tránh chất lỏng lọt vào thiết bị. Bài viết này tập trung vào những thao tác có thể áp dụng ngay, đồng thời nêu rõ các điểm cần kiểm tra để tránh ..
- 14/09/2026
- 144
Giảm bụi trong nhà bằng lịch vệ sinh từ trên xuống
Lau từ cao xuống thấp và kiểm soát bụi tại cửa giúp tránh làm đi làm lại. Bài viết này tập trung vào những thao tác có thể áp dụng ngay, đồng thời nêu rõ các điểm cần kiểm tra để tránh làm ..
- 14/09/2026
- 133
Làm sạch giày trắng theo từng chất liệu
Vải, da và vật liệu tổng hợp cần cách làm khác nhau; thử trước luôn là bước đầu. Bài viết này tập trung vào những thao tác có thể áp dụng ngay, đồng thời nêu rõ các điểm cần kiểm tra để tr ..
- 14/09/2026
- 138
Xử lý vết ố cổ áo trước khi cho vào máy giặt
Xử lý sớm và thử độ bền màu giúp vết dễ ra mà ít ảnh hưởng sợi vải. Bài viết này tập trung vào những thao tác có thể áp dụng ngay, đồng thời nêu rõ các điểm cần kiểm tra để tránh làm theo ..
- 14/09/2026
- 140
Dọn tủ thuốc gia đình: kiểm tra hạn và cất an toàn
Tủ thuốc rõ nhãn, khô mát và ngoài tầm trẻ giúp giảm nhầm lẫn. Bài viết này tập trung vào những thao tác có thể áp dụng ngay, đồng thời nêu rõ các điểm cần kiểm tra để tránh làm theo máy m ..
- 14/09/2026
- 136
Vệ sinh lưới lọc điều hòa tại nhà: phần nào tự làm được
Chủ nhà có thể làm sạch lưới lọc theo hướng dẫn; phần điện và dàn sâu nên để kỹ thuật viên xử lý. Bài viết này tập trung vào những thao tác có thể áp dụng ngay, đồng thời nêu rõ các điểm c ..
- 14/09/2026
- 137