Tượng moai đã “đi bộ” như thế nào trên đảo Rapa Nui?
Người Rapa Nui kể rằng moai “đi” từ nơi khai thác đến các bệ đá. Cách nói từng bị xem là truyền thuyết, nhưng thử nghiệm hiện đại cho thấy một tượng có hình dáng phù hợp có thể được lắc lu ..
- 12/08/2026
- 139
Cơ cấu Antikythera: chiếc máy tính thiên văn 2.000 năm tuổi hoạt động thế nào?
Một khối đồng ăn mòn được vớt từ xác tàu gần đảo Antikythera năm 1901 đã làm thay đổi cách nhìn về kỹ thuật Hy Lạp cổ đại. Bên trong là hàng chục bánh răng ăn khớp, các thang chia và chữ h ..
- 15/08/2026
- 131
MH370: dữ liệu vệ tinh, mảnh vỡ và cuộc tìm kiếm năm 2026
MH370 không biến mất khỏi mọi hệ thống trong một khoảnh khắc. Sau khi mất liên lạc kiểm soát không lưu ngày 8/3/2014, radar quân sự và các lần “bắt tay” tự động với vệ tinh cho thấy Boeing ..
- 16/08/2026
- 127
SS Waratah: 211 người mất tích ngoài khơi Nam Phi năm 1909
Tối 26/7/1909, SS Waratah rời Durban đi Cape Town với 211 hành khách và thủy thủ. Sáng hôm sau, tàu Clan MacIntyre trao đổi tín hiệu với Waratah gần cửa sông Mbashe. Đó là lần nhìn thấy đư ..
- 17/08/2026
- 128
MV Joyita: con tàu không thể chìm và 25 người không bao giờ trở lại
Ngày 3/10/1955, MV Joyita rời Apia, Samoa tới Tokelau trong hành trình dự kiến hai ngày. Trên tàu có 25 người. Hơn một tháng sau, Joyita được phát hiện trôi phía bắc Fiji, nghiêng nặng như ..
- 18/08/2026
- 140
Đèo Dyatlov: tuyết lở dạng tấm giải thích được bao nhiêu?
Đêm 1 rạng 2/2/1959, chín người đi bộ đường dài rời lều trên sườn Kholat Syakhl trong giá rét. Lều bị cắt từ bên trong; thi thể được tìm thành nhiều nhóm từ rìa rừng tới khe tuyết. Khoa họ ..
- 19/08/2026
- 137
Flight 19: năm máy bay mất tích và sự ra đời của huyền thoại Tam giác Bermuda
Chiều 5/12/1945, năm máy bay ném ngư lôi TBM Avenger rời Fort Lauderdale trong một bài tập dẫn đường. Vài giờ sau, các đoạn vô tuyến cho thấy biên đội không xác định được vị trí. Cả 14 ngư ..
- 21/08/2026
- 130
伏尼契手稿：一本600年来无人能读懂的书
在威尔弗里德·伏尼契将这本书推向古籍市场一个多世纪后，手稿中的文字系统仍未得到学术界的公认解读。Beinecke MS 408目前收藏于耶鲁大学的拜内克古籍善本图书馆。材料分析显示其羊皮纸可追溯至15世纪初；书中的插图通常分为植物、天文、沐浴、药材和类似配方的段落。专家分析伏尼契手稿材料和字符过程的示意图。可验证的事实1. 书页使用了一套具有重复规律和语言分布特征的字符系统 ..
- 14/09/2026
- 4,956
보이니치 필사본: 600년 동안 아무도 읽지 못한 책
윌프리드 보이니치가 고서 시장에 이 책을 내놓은 지 한 세기가 넘었지만, 필사본의 문자 체계는 여전히 전문가들이 인정하는 해독법이 나오지 않은 상태입니다.Beinecke MS 408은 현재 예일 대학교의 바이네케 도서관에 보관되어 있습니다. 재질 분석 결과 가죽은 15세기 초의 것으로 확인되었으며, 삽화는 대개 식물, 천문학, 목욕, ..
- 14/09/2026
- 5,204
The Voynich Manuscript: A 600-year-old book no one can read
More than a century after Wilfrid Voynich brought the book to the antiquarian book market, the writing system in the manuscript remains undeciphered by any method accepted by experts.Beine ..
- 14/09/2026
- 5,204
Cahokia: vì sao đô thị lớn nhất Bắc Mỹ cổ đại suy tàn?
Khoảng năm 1100, Cahokia có quảng trường rộng, hàng chục gò đất, khu dân cư và dân số có thể ngang nhiều đô thị châu Âu cùng thời. Vài thế kỷ sau trung tâm này thưa vắng, nhưng gọi cư dân ..
- 26/08/2026
- 140
Ubar dưới cát Oman: thành phố mất tích hay trạm dừng Shisr trên đường hương liệu?
Đầu thập niên 1990, ảnh radar và ảnh vệ tinh giúp lần theo những tuyến lữ hành cổ hội tụ gần Shisr ở Oman. Truyền thông nhanh chóng gọi phát hiện này là Ubar—“Atlantis của cát”—nhưng quy m ..
- 30/08/2026
- 141
Helike: thành phố Hy Lạp biến mất sau động đất năm 373 TCN
Helike từng nổi tiếng đến mức các tác giả cổ kể rằng tàn tích của nó còn nhìn thấy dưới nước. Khi tìm kiếm hiện đại bắt đầu, bất ngờ lớn nhất là thành phố không nằm ngoài biển hiện nay mà ..
- 31/08/2026
- 143
Thonis–Heracleion: thương cảng Ai Cập được tìm lại dưới vịnh Aboukir
Trong nhiều thế kỷ, Thonis của văn bản Ai Cập và Heracleion trong nguồn Hy Lạp từng bị xem là hai nơi khác nhau. Những tấm bia và phế tích dưới vịnh Aboukir cho thấy đó là hai tên của cùng ..
- 01/09/2026
- 141
El Dorado: từ nghi lễ phủ vàng của người Muisca đến giấc mơ thành phố vàng
El Dorado ban đầu gần với hình ảnh một con người được phủ bụi vàng trong nghi lễ kế vị hơn là một đô thị xây hoàn toàn bằng vàng. Qua lời kể của người chinh phục, mục tiêu ấy dần biến thàn ..
- 03/09/2026
- 142
Mật mã D'Agapeyeff: câu đố mà chính tác giả cũng không giải lại được
Chuỗi 395 chữ số ở cuối một cuốn sách nhập môn mật mã năm 1939 đã sống lâu hơn chính lời giải của tác giả, và có thể chứa cả lỗi khiến bài toán không còn nghiệm sạch. Alexander D'Agapeyeff ..
- 05/09/2026
- 146
Mật mã Dorabella của nhà soạn nhạc Edward Elgar
Năm 1897, Edward Elgar gửi Dora Penny một mảnh giấy gồm những dấu bán nguyệt xoay theo nhiều hướng. Hơn một thế kỷ sau, chưa bản giải nào được chấp nhận rộng rãi. Mảnh mật mã đi kèm một bứ ..
- 06/09/2026
- 147
Dòng chữ Shugborough và tám chữ cái khiến giới giải mã tranh luận
Bên dưới một phù điêu tại điền trang Shugborough là chuỗi chữ ngắn thường được chép thành DOUOSVAVVM, đủ gợi tò mò nhưng quá ngắn để kiểm chứng một lời giải duy nhất. Dòng chữ nằm trên She ..
- 08/09/2026
- 143
Rohonc Codex: bản thảo kỳ lạ với hàng trăm ký hiệu chưa rõ nguồn gốc
Một cuốn sách minh họa được chuyển vào thư viện Viện Hàn lâm Khoa học Hungary năm 1838 chứa hệ ký hiệu dày đặc, chưa xác định được tác giả, ngôn ngữ hay hướng đọc. Rohonc Codex mang tên th ..
- 09/09/2026
- 186
Chữ viết lưu vực sông Ấn và bí mật nền văn minh Harappa
Hàng nghìn con dấu và thẻ nhỏ mang ký hiệu của văn minh Harappa đã được tìm thấy, nhưng những chuỗi chữ quá ngắn khiến việc nhận diện ngôn ngữ trở nên đặc biệt khó. Văn minh lưu vực sông Ấ ..
- 10/09/2026
- 164
Rongorongo: thông điệp chưa được giải mã của đảo Phục Sinh
Trên một số ít bảng gỗ Rapa Nui còn tồn tại là những hàng hình người, chim và vật thể được đọc theo cách xoay bảng đặc biệt, nhưng ý nghĩa tổng thể vẫn thất truyền. Các bảng rongorongo đượ ..
- 11/09/2026
- 152