Những câu chuyện của ông bà mà con cháu nên ghi lại khi còn có thể
Một ngày nào đó, tấm ảnh cũ vẫn còn nhưng không ai nhớ người đứng trong ảnh là ai. Ghi lại lời kể của ông bà không phải dự án hoành tráng; đó là cách giữ tên người, tiếng nói và những chi ..
- 20/09/2026
- 131
Quái thú Gévaudan: con vật nào gây kinh hoàng nước Pháp thế kỷ XVIII?
Từ 1764 đến 1767, vùng Gévaudan ở nam-trung nước Pháp ghi nhận một chuỗi tấn công chết người, chủ yếu nhằm vào phụ nữ và trẻ chăn gia súc. “La Bête”—Quái thú—được mô tả lớn hơn sói, có sọc ..
- 29/08/2026
- 112
Hai hoàng tử trong Tháp London: ai đã xóa họ khỏi lịch sử năm 1483?
Mùa hè 1483, Edward V mười hai tuổi và em trai Richard được đưa vào Tháp London trong lúc chú của họ lên ngôi Richard III. Ban đầu hai cậu còn được nhìn thấy chơi trong vườn; rồi cửa sổ im ..
- 09/09/2026
- 117
Mary Celeste: con tàu còn nguyên nhưng thủy thủ đoàn biến mất
Ngày 4/12/1872, thủy thủ tàu Dei Gratia nhìn thấy Mary Celeste đi bất thường gần quần đảo Azores. Khi lên tàu, họ không gặp thuyền trưởng Benjamin Briggs, gia đình ông hay bảy thủy thủ. Co ..
- 24/08/2026
- 116
Thuộc địa Roanoke mất tích: chữ CROATOAN thực sự tiết lộ điều gì?
Khi John White trở lại Roanoke năm 1590, ông không thấy 117 người định cư mà mình từng để lại. Khu nhà đã được tháo dỡ, hàng rào gỗ xuất hiện và chữ “CROATOAN” được khắc tại nơi dễ nhìn. Đ ..
- 25/08/2026
- 115
Cahokia: vì sao đô thị lớn nhất Bắc Mỹ cổ đại suy tàn?
Khoảng năm 1100, Cahokia có quảng trường rộng, hàng chục gò đất, khu dân cư và dân số có thể ngang nhiều đô thị châu Âu cùng thời. Vài thế kỷ sau trung tâm này thưa vắng, nhưng gọi cư dân ..
- 26/08/2026
- 119
El Dorado: từ nghi lễ phủ vàng của người Muisca đến giấc mơ thành phố vàng
El Dorado ban đầu gần với hình ảnh một con người được phủ bụi vàng trong nghi lễ kế vị hơn là một đô thị xây hoàn toàn bằng vàng. Qua lời kể của người chinh phục, mục tiêu ấy dần biến thàn ..
- 03/09/2026
- 121
Mật mã D'Agapeyeff: câu đố mà chính tác giả cũng không giải lại được
Chuỗi 395 chữ số ở cuối một cuốn sách nhập môn mật mã năm 1939 đã sống lâu hơn chính lời giải của tác giả, và có thể chứa cả lỗi khiến bài toán không còn nghiệm sạch. Alexander D'Agapeyeff ..
- 05/09/2026
- 124
Mật mã Dorabella của nhà soạn nhạc Edward Elgar
Năm 1897, Edward Elgar gửi Dora Penny một mảnh giấy gồm những dấu bán nguyệt xoay theo nhiều hướng. Hơn một thế kỷ sau, chưa bản giải nào được chấp nhận rộng rãi. Mảnh mật mã đi kèm một bứ ..
- 06/09/2026
- 121
Kryptos: phần mật mã cuối cùng ngay tại trụ sở CIA
Ba phần đầu của tác phẩm Kryptos đã được giải, còn K4 trở thành trường hợp đặc biệt: nội dung đáp án tồn tại trong hồ sơ của nghệ sĩ nhưng phương pháp giải và thông điệp chưa được công kha ..
- 07/09/2026
- 120
Dòng chữ Shugborough và tám chữ cái khiến giới giải mã tranh luận
Bên dưới một phù điêu tại điền trang Shugborough là chuỗi chữ ngắn thường được chép thành DOUOSVAVVM, đủ gợi tò mò nhưng quá ngắn để kiểm chứng một lời giải duy nhất. Dòng chữ nằm trên She ..
- 08/09/2026
- 120
Rohonc Codex: bản thảo kỳ lạ với hàng trăm ký hiệu chưa rõ nguồn gốc
Một cuốn sách minh họa được chuyển vào thư viện Viện Hàn lâm Khoa học Hungary năm 1838 chứa hệ ký hiệu dày đặc, chưa xác định được tác giả, ngôn ngữ hay hướng đọc. Rohonc Codex mang tên th ..
- 09/09/2026
- 167
Bản thảo Voynich: cuốn sách 600 năm chưa ai đọc được
Hơn một thế kỷ sau khi Wilfrid Voynich đưa cuốn sách ra thị trường sách cổ, hệ chữ trong bản thảo vẫn chưa có cách đọc được giới chuyên môn chấp nhận. Beinecke MS 408 hiện được lưu giữ tại ..
- 14/09/2026
- 141
Ô Cầu Dền 1880.
Đây là bức ảnh đầu tiên có được về cửa ô Cầu Dền. Vị trí của cửa Ô Cầu Dền xưa chính là ngã tư lớn, nối liền 4 tuyến đường: Đại Cồ Việt, Bạch Mai, Trần Khát Chân và phố Huế. Nếu đi từ Trun ..
- 11/01/2025
- 1,044
Những tên gọi của Hà Nội qua các thời kỳ lịch sử
Thăng Long-Hà Nội là kinh đô lâu đời nhất trong lịch sử Việt Nam. Trước khi trở thành kinh đô của nước Đại Việt dưới triều Lý (1010), mảnh đất địa linh nhân kiệt này đã từng là trọng trấn ..
- 25/12/2014
- 4,519
Sự tích chả cá Lã Vọng
Được dạo phố cổ Hà Nội trong những ngày đầu đông này thật thú vị, cái cảm giác được làm người thủ đô ngồi cà phê Hồ Tây ngắm dòng người ngược xuôi dễ khiến lòng người lãng mạn hơn. Khẽ thì ..
- 25/12/2014
- 4,462