Tượng moai đã “đi bộ” như thế nào trên đảo Rapa Nui?
Người Rapa Nui kể rằng moai “đi” từ nơi khai thác đến các bệ đá. Cách nói từng bị xem là truyền thuyết, nhưng thử nghiệm hiện đại cho thấy một tượng có hình dáng phù hợp có thể được lắc lu ..
- 12/08/2026
- 132
Đường Nazca: ai tạo nên và chúng được dùng để làm gì?
Trên vùng đất khô giữa Nazca và Palpa ở Peru, con người cổ đại đã tạo hàng trăm hình động vật, thực vật, đường thẳng và hình thang khổng lồ. Chúng không được “phát hiện” lần đầu từ máy bay ..
- 14/08/2026
- 134
Cơ cấu Antikythera: chiếc máy tính thiên văn 2.000 năm tuổi hoạt động thế nào?
Một khối đồng ăn mòn được vớt từ xác tàu gần đảo Antikythera năm 1901 đã làm thay đổi cách nhìn về kỹ thuật Hy Lạp cổ đại. Bên trong là hàng chục bánh răng ăn khớp, các thang chia và chữ h ..
- 15/08/2026
- 129
伏尼契手稿：一本600年来无人能读懂的书
在威尔弗里德·伏尼契将这本书推向古籍市场一个多世纪后，手稿中的文字系统仍未得到学术界的公认解读。Beinecke MS 408目前收藏于耶鲁大学的拜内克古籍善本图书馆。材料分析显示其羊皮纸可追溯至15世纪初；书中的插图通常分为植物、天文、沐浴、药材和类似配方的段落。专家分析伏尼契手稿材料和字符过程的示意图。可验证的事实1. 书页使用了一套具有重复规律和语言分布特征的字符系统 ..
- 14/09/2026
- 4,949
보이니치 필사본: 600년 동안 아무도 읽지 못한 책
윌프리드 보이니치가 고서 시장에 이 책을 내놓은 지 한 세기가 넘었지만, 필사본의 문자 체계는 여전히 전문가들이 인정하는 해독법이 나오지 않은 상태입니다.Beinecke MS 408은 현재 예일 대학교의 바이네케 도서관에 보관되어 있습니다. 재질 분석 결과 가죽은 15세기 초의 것으로 확인되었으며, 삽화는 대개 식물, 천문학, 목욕, ..
- 14/09/2026
- 5,190
The Voynich Manuscript: A 600-year-old book no one can read
More than a century after Wilfrid Voynich brought the book to the antiquarian book market, the writing system in the manuscript remains undeciphered by any method accepted by experts.Beine ..
- 14/09/2026
- 5,194
Cahokia: vì sao đô thị lớn nhất Bắc Mỹ cổ đại suy tàn?
Khoảng năm 1100, Cahokia có quảng trường rộng, hàng chục gò đất, khu dân cư và dân số có thể ngang nhiều đô thị châu Âu cùng thời. Vài thế kỷ sau trung tâm này thưa vắng, nhưng gọi cư dân ..
- 26/08/2026
- 136
Nan Madol: ai đã dựng hơn 100 đảo nhỏ bằng những cột đá bazan?
Nan Madol gồm hơn 100 đảo nhân tạo ngoài bờ Pohnpei, ngăn cách bằng các kênh và bao quanh bởi tường bazan khổng lồ. Câu hỏi hấp dẫn không phải người ngoài hành tinh đã làm gì, mà là một xã ..
- 27/08/2026
- 145
Dwarka dưới biển: khảo cổ học nói gì về thành phố trong truyền thuyết?
Ngoài khơi Dwarka và Bet Dwarka có neo đá, gốm cùng dấu tích kiến trúc dưới nước. Những phát hiện này xác nhận hoạt động hàng hải lâu dài ở bờ Gujarat, nhưng câu hỏi chúng có chứng minh ch ..
- 29/08/2026
- 135
Ubar dưới cát Oman: thành phố mất tích hay trạm dừng Shisr trên đường hương liệu?
Đầu thập niên 1990, ảnh radar và ảnh vệ tinh giúp lần theo những tuyến lữ hành cổ hội tụ gần Shisr ở Oman. Truyền thông nhanh chóng gọi phát hiện này là Ubar—“Atlantis của cát”—nhưng quy m ..
- 30/08/2026
- 137
Helike: thành phố Hy Lạp biến mất sau động đất năm 373 TCN
Helike từng nổi tiếng đến mức các tác giả cổ kể rằng tàn tích của nó còn nhìn thấy dưới nước. Khi tìm kiếm hiện đại bắt đầu, bất ngờ lớn nhất là thành phố không nằm ngoài biển hiện nay mà ..
- 31/08/2026
- 138
Thonis–Heracleion: thương cảng Ai Cập được tìm lại dưới vịnh Aboukir
Trong nhiều thế kỷ, Thonis của văn bản Ai Cập và Heracleion trong nguồn Hy Lạp từng bị xem là hai nơi khác nhau. Những tấm bia và phế tích dưới vịnh Aboukir cho thấy đó là hai tên của cùng ..
- 01/09/2026
- 136
Thành phố Z và chuyến đi cuối cùng của Percy Fawcett vào Amazon
Năm 1925, Percy Fawcett cùng con trai Jack và Raleigh Rimell đi vào Mato Grosso để tìm nơi ông gọi là “Z”. Ba người không trở về, để lại hai câu hỏi thường bị trộn lẫn: họ đã gặp chuyện gì ..
- 02/09/2026
- 133
El Dorado: từ nghi lễ phủ vàng của người Muisca đến giấc mơ thành phố vàng
El Dorado ban đầu gần với hình ảnh một con người được phủ bụi vàng trong nghi lễ kế vị hơn là một đô thị xây hoàn toàn bằng vàng. Qua lời kể của người chinh phục, mục tiêu ấy dần biến thàn ..
- 03/09/2026
- 138
Atlantis: thành phố chìm có thật hay câu chuyện triết học của Plato?
Atlantis nổi tiếng như một nền văn minh biến mất dưới biển, nhưng điểm xuất phát chắc chắn nhất của câu chuyện không phải một bản đồ cổ hay phế tích dưới nước: đó là hai đối thoại Timaeus ..
- 04/09/2026
- 131
Mật mã D'Agapeyeff: câu đố mà chính tác giả cũng không giải lại được
Chuỗi 395 chữ số ở cuối một cuốn sách nhập môn mật mã năm 1939 đã sống lâu hơn chính lời giải của tác giả, và có thể chứa cả lỗi khiến bài toán không còn nghiệm sạch. Alexander D'Agapeyeff ..
- 05/09/2026
- 142
Mật mã Dorabella của nhà soạn nhạc Edward Elgar
Năm 1897, Edward Elgar gửi Dora Penny một mảnh giấy gồm những dấu bán nguyệt xoay theo nhiều hướng. Hơn một thế kỷ sau, chưa bản giải nào được chấp nhận rộng rãi. Mảnh mật mã đi kèm một bứ ..
- 06/09/2026
- 142
Kryptos: phần mật mã cuối cùng ngay tại trụ sở CIA
Ba phần đầu của tác phẩm Kryptos đã được giải, còn K4 trở thành trường hợp đặc biệt: nội dung đáp án tồn tại trong hồ sơ của nghệ sĩ nhưng phương pháp giải và thông điệp chưa được công kha ..
- 07/09/2026
- 139
Dòng chữ Shugborough và tám chữ cái khiến giới giải mã tranh luận
Bên dưới một phù điêu tại điền trang Shugborough là chuỗi chữ ngắn thường được chép thành DOUOSVAVVM, đủ gợi tò mò nhưng quá ngắn để kiểm chứng một lời giải duy nhất. Dòng chữ nằm trên She ..
- 08/09/2026
- 136
Chữ viết lưu vực sông Ấn và bí mật nền văn minh Harappa
Hàng nghìn con dấu và thẻ nhỏ mang ký hiệu của văn minh Harappa đã được tìm thấy, nhưng những chuỗi chữ quá ngắn khiến việc nhận diện ngôn ngữ trở nên đặc biệt khó. Văn minh lưu vực sông Ấ ..
- 10/09/2026
- 160
Rongorongo: thông điệp chưa được giải mã của đảo Phục Sinh
Trên một số ít bảng gỗ Rapa Nui còn tồn tại là những hàng hình người, chim và vật thể được đọc theo cách xoay bảng đặc biệt, nhưng ý nghĩa tổng thể vẫn thất truyền. Các bảng rongorongo đượ ..
- 11/09/2026
- 148