Cơ cấu Antikythera: chiếc máy tính thiên văn 2.000 năm tuổi hoạt động thế nào?
Một khối đồng ăn mòn được vớt từ xác tàu gần đảo Antikythera năm 1901 đã làm thay đổi cách nhìn về kỹ thuật Hy Lạp cổ đại. Bên trong là hàng chục bánh răng ăn khớp, các thang chia và chữ h ..
- 15/08/2026
- 136
MH370: dữ liệu vệ tinh, mảnh vỡ và cuộc tìm kiếm năm 2026
MH370 không biến mất khỏi mọi hệ thống trong một khoảnh khắc. Sau khi mất liên lạc kiểm soát không lưu ngày 8/3/2014, radar quân sự và các lần “bắt tay” tự động với vệ tinh cho thấy Boeing ..
- 16/08/2026
- 132
SS Waratah: 211 người mất tích ngoài khơi Nam Phi năm 1909
Tối 26/7/1909, SS Waratah rời Durban đi Cape Town với 211 hành khách và thủy thủ. Sáng hôm sau, tàu Clan MacIntyre trao đổi tín hiệu với Waratah gần cửa sông Mbashe. Đó là lần nhìn thấy đư ..
- 17/08/2026
- 134
MV Joyita: con tàu không thể chìm và 25 người không bao giờ trở lại
Ngày 3/10/1955, MV Joyita rời Apia, Samoa tới Tokelau trong hành trình dự kiến hai ngày. Trên tàu có 25 người. Hơn một tháng sau, Joyita được phát hiện trôi phía bắc Fiji, nghiêng nặng như ..
- 18/08/2026
- 148
Hải đăng Flannan Isles: ba người gác đèn biến mất trong bão
Ngày 26/12/1900, tàu tiếp tế Hesperus tới Eilean Mòr thuộc quần đảo Flannan. Không ai đáp pháo hiệu, cờ không treo và người thay ca Joseph Moore bước vào một hải đăng trống. Ba người gác đ ..
- 20/08/2026
- 133
Flight 19: năm máy bay mất tích và sự ra đời của huyền thoại Tam giác Bermuda
Chiều 5/12/1945, năm máy bay ném ngư lôi TBM Avenger rời Fort Lauderdale trong một bài tập dẫn đường. Vài giờ sau, các đoạn vô tuyến cho thấy biên đội không xác định được vị trí. Cả 14 ngư ..
- 21/08/2026
- 135
Amelia Earhart mất tích: tín hiệu cuối và đại dương quanh đảo Howland
Sáng 2/7/1937, tín hiệu giọng nói của Amelia Earhart đến tàu tuần duyên Itasca ngày càng mạnh, cho thấy chiếc Lockheed Electra đã tới gần đảo Howland. Nhưng hai bên không thiết lập được li ..
- 22/08/2026
- 140
Mary Celeste: con tàu còn nguyên nhưng thủy thủ đoàn biến mất
Ngày 4/12/1872, thủy thủ tàu Dei Gratia nhìn thấy Mary Celeste đi bất thường gần quần đảo Azores. Khi lên tàu, họ không gặp thuyền trưởng Benjamin Briggs, gia đình ông hay bảy thủy thủ. Co ..
- 24/08/2026
- 141
Yonaguni: “kim tự tháp” dưới biển hay kiệt tác của địa chất?
Ngoài đảo Yonaguni ở cực tây Nhật Bản là một khối đá dưới nước có mặt phẳng, bậc và góc sắc đáng kinh ngạc. Hình học ấy khiến nhiều người gọi nó là phế tích, trong khi các nhà địa chất chỉ ..
- 28/08/2026
- 159
Thonis–Heracleion: thương cảng Ai Cập được tìm lại dưới vịnh Aboukir
Trong nhiều thế kỷ, Thonis của văn bản Ai Cập và Heracleion trong nguồn Hy Lạp từng bị xem là hai nơi khác nhau. Những tấm bia và phế tích dưới vịnh Aboukir cho thấy đó là hai tên của cùng ..
- 01/09/2026
- 145
El Dorado: từ nghi lễ phủ vàng của người Muisca đến giấc mơ thành phố vàng
El Dorado ban đầu gần với hình ảnh một con người được phủ bụi vàng trong nghi lễ kế vị hơn là một đô thị xây hoàn toàn bằng vàng. Qua lời kể của người chinh phục, mục tiêu ấy dần biến thàn ..
- 03/09/2026
- 149
Atlantis: thành phố chìm có thật hay câu chuyện triết học của Plato?
Atlantis nổi tiếng như một nền văn minh biến mất dưới biển, nhưng điểm xuất phát chắc chắn nhất của câu chuyện không phải một bản đồ cổ hay phế tích dưới nước: đó là hai đối thoại Timaeus ..
- 04/09/2026
- 141
Mật mã D'Agapeyeff: câu đố mà chính tác giả cũng không giải lại được
Chuỗi 395 chữ số ở cuối một cuốn sách nhập môn mật mã năm 1939 đã sống lâu hơn chính lời giải của tác giả, và có thể chứa cả lỗi khiến bài toán không còn nghiệm sạch. Alexander D'Agapeyeff ..
- 05/09/2026
- 152
Rohonc Codex: bản thảo kỳ lạ với hàng trăm ký hiệu chưa rõ nguồn gốc
Một cuốn sách minh họa được chuyển vào thư viện Viện Hàn lâm Khoa học Hungary năm 1838 chứa hệ ký hiệu dày đặc, chưa xác định được tác giả, ngôn ngữ hay hướng đọc. Rohonc Codex mang tên th ..
- 09/09/2026
- 195
Chữ viết lưu vực sông Ấn và bí mật nền văn minh Harappa
Hàng nghìn con dấu và thẻ nhỏ mang ký hiệu của văn minh Harappa đã được tìm thấy, nhưng những chuỗi chữ quá ngắn khiến việc nhận diện ngôn ngữ trở nên đặc biệt khó. Văn minh lưu vực sông Ấ ..
- 10/09/2026
- 171
Rongorongo: thông điệp chưa được giải mã của đảo Phục Sinh
Trên một số ít bảng gỗ Rapa Nui còn tồn tại là những hàng hình người, chim và vật thể được đọc theo cách xoay bảng đặc biệt, nhưng ý nghĩa tổng thể vẫn thất truyền. Các bảng rongorongo đượ ..
- 11/09/2026
- 161
Linear A: chữ viết thất truyền trên đảo Crete
Linear B đã được đọc là tiếng Hy Lạp Mycenae, còn hệ chữ tiền nhiệm Linear A vẫn giữ kín ngôn ngữ của người Minoan. Linear A xuất hiện trên bảng đất sét, bình và đồ vật tại Crete cùng nhiề ..
- 12/09/2026
- 182
Đĩa Phaistos và 241 ký hiệu bí ẩn của nền văn minh Minoan
Một đĩa đất sét nhỏ tìm thấy tại cung điện Phaistos mang 241 dấu được đóng theo đường xoắn ốc, nhưng văn bản quá ngắn và gần như không có tài liệu đối chiếu. Nhà khảo cổ Luigi Pernier phát ..
- 13/09/2026
- 168
Bản thảo Voynich: cuốn sách 600 năm chưa ai đọc được
Hơn một thế kỷ sau khi Wilfrid Voynich đưa cuốn sách ra thị trường sách cổ, hệ chữ trong bản thảo vẫn chưa có cách đọc được giới chuyên môn chấp nhận. Beinecke MS 408 hiện được lưu giữ tại ..
- 14/09/2026
- 177
Xử lý vết ố cổ áo trước khi cho vào máy giặt
Xử lý sớm và thử độ bền màu giúp vết dễ ra mà ít ảnh hưởng sợi vải. Bài viết này tập trung vào những thao tác có thể áp dụng ngay, đồng thời nêu rõ các điểm cần kiểm tra để tránh làm theo ..
- 14/09/2026
- 160
Tái sử dụng lọ thủy tinh đúng cách trong gia đình
Lọ sạch, không nứt phù hợp để đựng đồ khô; không phải lọ nào cũng dùng cho nhiệt hoặc đóng hộp. Bài viết này tập trung vào những thao tác có thể áp dụng ngay, đồng thời nêu rõ các điểm cần ..
- 14/09/2026
- 165