LGM-1: tín hiệu đều như đồng hồ từng bị nghi là người ngoài hành tinh
Năm 1967, nghiên cứu sinh Jocelyn Bell nhận ra một vệt “scruff” lặp trên hàng kilomet giấy ghi của mảng radio Cambridge. Khi quan sát nhanh hơn, tín hiệu hiện thành các xung cách nhau khoả ..
- 11/09/2026
- 149
Oumuamua: vị khách liên sao đầu tiên và cú tăng tốc không nhìn thấy
Ngày 19/10/2017, Pan-STARRS1 phát hiện một điểm sáng đang rời Hệ Mặt Trời trên quỹ đạo hyperbol. Nó đến quá nhanh để từng bị Mặt Trời trói buộc và trở thành vật thể liên sao đầu tiên được ..
- 10/09/2026
- 148
Sao Tabby: những lần mờ đi bất thường có thực sự che giấu một siêu cấu trúc?
Trong dữ liệu kính Kepler, KIC 8462852 có lúc giảm sáng hơn 20% theo những đường cong không đều, sâu hơn nhiều so với một hành tinh bình thường đi qua. Khi các nguyên nhân quen thuộc không ..
- 11/09/2026
- 146
Sét Catatumbo: cơn bão gần như bất tận trên hồ Maracaibo
Trên vùng nam hồ Maracaibo ở Venezuela, bầu trời nhiều đêm liên tiếp nhấp nháy như ngọn hải đăng khổng lồ. Những cụm giông tái hình thành gần cửa sông Catatumbo, đưa khu vực trở thành một ..
- 05/09/2026
- 128
Hàng đá Carnac: vì sao người Neolithic dựng hàng nghìn menhir?
Quanh Carnac ở Brittany, tây bắc Pháp, hàng nghìn phiến đá đứng tạo thành những dãy kéo dài qua nhiều khu như Ménec, Kermario và Kerlescan. Chúng được dựng trong thời đồ đá mới, phần lớn v ..
- 06/08/2026
- 129
Cánh đồng Chum ở Lào: hơn 2.100 chum đá dùng để làm gì?
Trên cao nguyên Xieng Khouang ở Lào, hàng nghìn chum đá lớn nằm thành cụm giữa đồi cỏ. UNESCO ghi nhận hơn 2.100 chum dạng ống thuộc một cảnh quan cự thạch thời đồ sắt. Chúng không phải đồ ..
- 07/08/2026
- 135
Hang Longyou: ai đào những căn phòng khổng lồ dưới lòng đất?
Năm 1992, việc bơm cạn một ao ở huyện Longyou, tỉnh Chiết Giang, làm lộ ra một khoang đá nhân tạo lớn. Những ao lân cận che giấu thêm nhiều căn phòng, mỗi nơi có trụ chống, cầu thang, vách ..
- 08/08/2026
- 129
Những quả cầu đá Diquís: kỹ thuật chế tác và công năng còn bỏ ngỏ
Ở vùng châu thổ Diquís phía nam Costa Rica, các cộng đồng tiền Colombo đã tạo hàng trăm quả cầu đá, từ cỡ nhỏ đến đường kính hơn hai mét. Chúng thường bị mô tả là “tròn hoàn hảo” và không ..
- 09/08/2026
- 128
“Pin Baghdad”: bằng chứng điện cổ đại hay một cách diễn giải hiện đại?
Một bình gốm nhỏ, ống đồng và thanh sắt từ vùng Khujut Rabu gần Baghdad thường được gọi là “pin cổ đại”. Khi dựng bản sao và đổ chất điện phân chua, tổ hợp có thể tạo một hiệu điện thế nhỏ ..
- 10/08/2026
- 128
Khối 12 mặt La Mã: hơn 100 hiện vật nhưng không một dòng hướng dẫn
Hơn một trăm vật bằng hợp kim đồng hình mười hai mặt đã được tìm thấy ở phần tây bắc đế quốc La Mã. Mỗi mặt ngũ giác có một lỗ, các đỉnh mang núm tròn, nhưng kích thước lỗ và toàn vật khôn ..
- 11/08/2026
- 128
Tượng moai đã “đi bộ” như thế nào trên đảo Rapa Nui?
Người Rapa Nui kể rằng moai “đi” từ nơi khai thác đến các bệ đá. Cách nói từng bị xem là truyền thuyết, nhưng thử nghiệm hiện đại cho thấy một tượng có hình dáng phù hợp có thể được lắc lu ..
- 12/08/2026
- 132
Stonehenge: người thời đồ đá vận chuyển và dựng những khối đá ra sao?
Stonehenge không được dựng trong một lần. Cảnh quan nghi lễ trên đồng Salisbury phát triển qua nhiều giai đoạn từ khoảng 3000 đến 1600 trước Công nguyên, với hào tròn, hố chôn cất, đá xanh ..
- 13/08/2026
- 126
Đường Nazca: ai tạo nên và chúng được dùng để làm gì?
Trên vùng đất khô giữa Nazca và Palpa ở Peru, con người cổ đại đã tạo hàng trăm hình động vật, thực vật, đường thẳng và hình thang khổng lồ. Chúng không được “phát hiện” lần đầu từ máy bay ..
- 14/08/2026
- 134
Cơ cấu Antikythera: chiếc máy tính thiên văn 2.000 năm tuổi hoạt động thế nào?
Một khối đồng ăn mòn được vớt từ xác tàu gần đảo Antikythera năm 1901 đã làm thay đổi cách nhìn về kỹ thuật Hy Lạp cổ đại. Bên trong là hàng chục bánh răng ăn khớp, các thang chia và chữ h ..
- 15/08/2026
- 129
SS Waratah: 211 người mất tích ngoài khơi Nam Phi năm 1909
Tối 26/7/1909, SS Waratah rời Durban đi Cape Town với 211 hành khách và thủy thủ. Sáng hôm sau, tàu Clan MacIntyre trao đổi tín hiệu với Waratah gần cửa sông Mbashe. Đó là lần nhìn thấy đư ..
- 17/08/2026
- 125
Hải đăng Flannan Isles: ba người gác đèn biến mất trong bão
Ngày 26/12/1900, tàu tiếp tế Hesperus tới Eilean Mòr thuộc quần đảo Flannan. Không ai đáp pháo hiệu, cờ không treo và người thay ca Joseph Moore bước vào một hải đăng trống. Ba người gác đ ..
- 20/08/2026
- 122
Amelia Earhart mất tích: tín hiệu cuối và đại dương quanh đảo Howland
Sáng 2/7/1937, tín hiệu giọng nói của Amelia Earhart đến tàu tuần duyên Itasca ngày càng mạnh, cho thấy chiếc Lockheed Electra đã tới gần đảo Howland. Nhưng hai bên không thiết lập được li ..
- 22/08/2026
- 130
Đoàn thám hiểm Franklin: từ hai con tàu mất tích đến lời kể của người Inuit
Năm 1845, 129 người dưới quyền Sir John Franklin lên hai tàu Erebus và Terror để tìm Hành lang Tây Bắc. Sau vài tín hiệu nhìn thấy ở vịnh Baffin, đoàn biến mất khỏi liên lạc châu Âu. Gần 1 ..
- 23/08/2026
- 121
Cahokia: vì sao đô thị lớn nhất Bắc Mỹ cổ đại suy tàn?
Khoảng năm 1100, Cahokia có quảng trường rộng, hàng chục gò đất, khu dân cư và dân số có thể ngang nhiều đô thị châu Âu cùng thời. Vài thế kỷ sau trung tâm này thưa vắng, nhưng gọi cư dân ..
- 26/08/2026
- 136
Yonaguni: “kim tự tháp” dưới biển hay kiệt tác của địa chất?
Ngoài đảo Yonaguni ở cực tây Nhật Bản là một khối đá dưới nước có mặt phẳng, bậc và góc sắc đáng kinh ngạc. Hình học ấy khiến nhiều người gọi nó là phế tích, trong khi các nhà địa chất chỉ ..
- 28/08/2026
- 147
Dwarka dưới biển: khảo cổ học nói gì về thành phố trong truyền thuyết?
Ngoài khơi Dwarka và Bet Dwarka có neo đá, gốm cùng dấu tích kiến trúc dưới nước. Những phát hiện này xác nhận hoạt động hàng hải lâu dài ở bờ Gujarat, nhưng câu hỏi chúng có chứng minh ch ..
- 29/08/2026
- 136