Chùa Hương: kinh nghiệm đi lễ mùa hội và cách đi ngoài mùa cho yên tĩnh

Chùa Hương là quần thể di tích và danh thắng thuộc huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội, cách trung tâm khoảng 60 km về phía tây nam. Đây là một trong những điểm du lịch tâm linh nổi tiếng bậc nhất miền Bắc, nhưng cũng là nơi nhiều người đi về với cảm giác mệt mỏi vì không chuẩn bị đúng.

Hiểu đúng về quần thể chùa Hương
Nhiều người tưởng chùa Hương là một ngôi chùa, thực ra đây là cả một quần thể gồm nhiều chùa, đền, hang động trải trên một vùng núi rộng. Điểm đến trung tâm là động Hương Tích, được xem là nơi linh thiêng nhất. Ngoài ra còn có đền Trình, chùa Thiên Trù, chùa Giải Oan, đền Cửa Võng và nhiều điểm khác.

Hành trình cơ bản
Từ bến thuyền, du khách đi đò dọc suối Yến khoảng một tiếng để tới bến Trò. Đoạn đi đò này rất đẹp, hai bên là núi đá vôi và đồng nước, nhất là vào buổi sáng sớm khi còn sương. Từ bến Trò lên chùa Thiên Trù rồi tiếp tục lên động Hương Tích, có thể đi bộ theo đường núi hoặc đi cáp treo.

Mùa lễ hội và điều cần biết
Lễ hội chùa Hương thường kéo dài từ đầu tháng Giêng tới hết tháng Ba âm lịch, cao điểm nhất là tháng Giêng. Đây là thời điểm không khí lễ hội đậm đặc nhất, nhưng cũng đông tới mức có thể phải chờ rất lâu ở bến đò và ga cáp treo.

Nếu đi mùa hội, hãy xuất phát từ Hà Nội trước năm giờ sáng để tới nơi sớm. Đi giữa tuần thay vì cuối tuần. Tránh các ngày rằm và mùng một âm lịch nếu bạn ngại đông.

Đi ngoài mùa: lựa chọn đáng cân nhắc
Từ tháng Tư âm lịch trở đi, chùa Hương vắng hẳn. Cảnh vẫn đẹp, thậm chí đẹp hơn vì bạn được thong thả ngắm nhìn. Giá đò và dịch vụ dễ chịu hơn. Đặc biệt khoảng tháng Chín tháng Mười khi hoa súng nở trên suối Yến, khung cảnh rất đáng để đi.

Nhược điểm là một số hàng quán đóng cửa và không khí lễ hội không còn. Nếu mục đích chính của bạn là vãn cảnh và tìm sự tĩnh lặng thì đây là lựa chọn tốt hơn hẳn.

Đi bộ hay cáp treo
Đường bộ lên động Hương Tích dài khoảng hai km với nhiều bậc đá, mất khoảng một tới hai tiếng tuỳ sức. Đường đi qua rừng, có nhiều điểm dừng chân, và với nhiều người thì chính hành trình leo núi mới là phần ý nghĩa của chuyến hành hương.

Cáp treo nhanh hơn nhiều, phù hợp với người lớn tuổi, trẻ nhỏ hoặc khi thời gian eo hẹp. Một cách hay là đi cáp treo lên và đi bộ xuống, vừa đỡ mệt vừa được trải nghiệm cả hai.

Chuẩn bị
Giày thể thao hoặc giày đế mềm bám tốt, tuyệt đối không đi giày cao gót hay dép lê. Trang phục kín đáo, lịch sự vì đây là nơi thờ tự. Mang theo nước uống, áo mưa mỏng vì thời tiết vùng núi thay đổi nhanh. Đường lên động có đoạn ẩm và trơn, đi chậm và bám vào lan can.

Về chi phí và dịch vụ
Các khoản chính gồm vé tham quan thắng cảnh, vé đò và vé cáp treo nếu dùng. Nên hỏi rõ giá trước khi sử dụng bất kỳ dịch vụ nào, kể cả khi có người chủ động mời chào. Không nên đi theo cò mồi mời chào từ xa trên đường vào, hãy vào thẳng khu vực bán vé chính thức.

Ứng xử nơi thờ tự
Đi nhẹ nói khẽ, không chen lấn. Lễ vật đơn giản là đủ, không cần mâm cao cỗ đầy. Không đốt quá nhiều vàng mã, nhiều nơi hiện đã hạn chế việc này để bảo vệ môi trường và phòng cháy. Không xoa tiền lên tượng hay đặt tiền lẻ khắp nơi, hãy bỏ vào hòm công đức.

Không khắc tên lên vách động, không vứt rác dọc đường và trên suối Yến. Vẻ đẹp của nơi này phụ thuộc vào ý thức của chính những người tới thăm.

Gợi ý lịch trình một ngày
Khởi hành từ Hà Nội lúc năm giờ sáng, tới bến thuyền khoảng bảy giờ. Đi đò tới bến Trò, ghé đền Trình. Lên chùa Thiên Trù, nghỉ ngơi. Tiếp tục lên động Hương Tích, dâng lễ và tham quan. Ăn trưa muộn tại khu Thiên Trù. Đi đò về vào đầu giờ chiều và về tới Hà Nội trước khi trời tối.

Chuyến đi này phù hợp cả với người đi lễ lẫn người chỉ muốn vãn cảnh, miễn là bạn chọn đúng thời điểm và giữ tâm thế thong thả.

Xem chỉ đường tới Chùa Hương, Huong Son, Ha Noi, Vietnam