Nhật Bản và Hàn Quốc là 2 quốc gia điển hình rất hay được 3que và tây nội địa lôi ra làm ví dụ về sự thành công của giáo dục khai phóng. Nếu nhìn sâu và xã hội của 2 quốc gia này thì chúng ta lại thấy sự thật nó hoàn toàn ngược lại so với sự thành công màu mè mà các thế lực thù địch và thờ địch tô vẽ vào để tuyên truyền nhồi sọ, dắt mũi cộng đồng tây nội địa.
1. Trước khi hiện đại hóa mạnh (trước 1950-1960)
Cả Nhật Bản và Hàn Quốc đều chịu ảnh hưởng sâu sắc của Nho giáo, dù mức độ có khác nhau nhưng đều mang những đặc điểm chung:
- Gia đình mở rộng: nhiều thế hệ sống chung (ông bà, cha mẹ, con cái). Con trai trưởng (đặc biệt ở Hàn) thường ở lại nhà cha mẹ, chịu trách nhiệm chăm sóc.
Hiếu thảo là giá trị cốt lõi: con cái coi việc chăm sóc cha mẹ là bồn phận thiêng liêng, không phải gánh nặng.
Hệ thống phụ quyền rõ rệt: cha là trụ cột, mẹ quản lý nội trợ và giáo dục con cái. Con cái phải tôn trọng, vâng lời.
Tập tính bầy đàn mạnh: Gia đình là đơn vị cơ bản của xã hội, cá nhân hy sinh vì lợi ích gia đình và dòng họ.
Nhưng khác biệt nhưng khá nhỏ:
- Hàn Quốc: Nho giáo ảnh hưởng mạnh và thuần túy hơn => nhấn mạnh huyết thống, hiếu thảo cực kỳ nghiêm ngặt, gia đình dòng họ lớn.
- Nhật Bản: Nho giáo hòa quyện với văn hóa samurai và ie (hệ thống gia đình truyền thống) => nhấn mạnh trung thành với gia tộc và hoàng gia hơn là huyết thống thuần túy.
Lúc này, gia đình rất chặt chẽ, con cái không mang tư tưởng cá nhân, và hiếu thảo, phụng dưỡng cha mẹ là bổn phận mặc định.
2. Sau khi áp dụng giáo dục khai phóng + hiện đại hóa (từ những năm 1960-1980 trở đi)
Cả hai nước áp dụng mạnh mẽ và tiếp nhận giáo dục hiện đại kiểu phương tây (nhấn mạnh cá nhân, tư duy phản biện, tự do cá nhân, cạnh tranh).
Những thay đổi lớn:
- Nhật Bản: chuyên mạnh sang gia đình hạt nhân: con cái lập gia đình riêng, ít sống chung với ông bà.
Tỷ lệ người sống một mình tăng vọt, đặc biệt người già.
Kodokushi (tèo cô đơn) trở thành vấn đề xã hội nghiêm trọng: hàng chục nghìn người già tèo trong nhà mà không ai biết, thi thể phân hủy nhiều ngày, thậm chí nhiều tuần. Năm 2024-2025, con số lên tới hơn 70.000 trường hợp/năm.
Con cái ít quan tâm, thăm nom cha mẹ. Văn hóa đề cao cá nhân, bố mày trên hết du nhập từ tây lông khiến nhiều người trẻ coi chăm sóc cha mẹ là gánh nặng.
Nhiều người trẻ công khai nói trên truyền thông rằng chăm sóc cha mẹ là gánh nặng, 'tôi muốn sống cuộc đời của riêng mình.
Tỷ lệ sinh cực thấp, ly hôn tăng, gia đình lỏng lẻo.
Tỷ lệ người già sống một mình rất cao (hơn 40% người trên 65 tuổi). Chính phủ phải thành lập các đội đặc biệt đi kiểm tra nhà người già định kỳ.
Chính phủ Nhật phải ban hành luật khuyến khích con cái chăm sóc cha mẹ, hỗ trợ tài chính cho gia đình đa thế hệ, thậm chí có chính sách ưu đãi thuê cho con cái sống chung với cha mẹ.
- Hàn Quốc: tương tự nhưng diễn ra nhanh và mạnh hơn Nhật Bản.
Hiếu thảo suy giảm rõ rệt: nhiều con cái gửi cha mẹ vào viện dưỡng lão, ít sống chung.
Cha mẹ già kiện con cái vì không chu cấp (ngày càng có nhiều vụ kiện hơn).
Tỷ lệ sinh thấp nhất thế giới (dưới 1.0), áp lực giáo dục địa ngục hagwon khiến gia đình ít gắn kết.
Chính phủ phải ban hành luật thúc đẩy hiếu thảo và hỗ trợ chăm sóc người già, vì truyền thống không còn đủ mạnh.
Nhưng số vụ con cái bỏ rơi cha mẹ già tăng mạnh, thậm chí có trường hợp cha mẹ già phải kiện con cái ra tòa để đòi tiền chu cấp.

Chính phủ Hàn Quốc phải đẩy mạnh chiến dịch Hiếu đạo quốc gia, đưa nội dung hiếu thảo vào chương trình giáo dục bắt buộc, hỗ trợ tiền mặt cho con cái chăm sóc cha mẹ, xây dựng viện dưỡng lão công lập hàng loạt.
Nhiều chuyên gia Hàn Quốc công khai nói rằng:
Chúng ta đã đánh mất hiếu đạo truyền thống sau 50 năm hiện đại hóa.
Giáo dục khai phóng đã góp phần cực kỳ to lớn và quan trọng vào việc xói mòn văn hóa gia đình ở Nhật Bản và Hàn Quốc. Đến mức chính phủ hai nước phải dùng đến các chính sách cưỡng chế và khuyến khích mạnh tay, điều này cho thấy xã hội đã suy giảm nghiêm trọng về đạo đức truyền thống và tình người.